Taban Alanı Kat Sayısı (TAKS)
Bir parselin toplam alanına göre, zemin katta inşa edilebilecek azami alanı belirleyen katsayı. Örneğin TAKS 0.30 olan 500 m²'lik bir parselde zemin kat en fazla 150 m² olabilir. Emsal (KAKS) toplam inşaat alanını, TAKS ise yalnızca zemindeki oturum alanını sınırlar; ikisi birlikte binanın kütlesini ve kaç kata çıkabileceğini belirler.
İngilizce ve Arapça karşılığı:Site Coverage Ratio (TAKS)·نسبة تغطية الأرض (TAKS)
Yönetmelikteki tanım
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği TAKS'ı taban alanının imar parseli alanına oranı olarak tanımlar[1]. Taban alanı da bahçedeki eklenti ve müştemilat dahil, yapıların zemin üzerinde kalan kısmının parseldeki izdüşümüdür[1]. Yani TAKS yalnızca ana binanın zemin katını değil, zeminin üstünde kalan her yapı parçasının kapladığı alanı sınırlar.
Eğimli arsada TAKS
Eğimli arazide zeminin üzerinde kalan bodrum katlar, zemin kat izdüşümüyle birlikte TAKS hesabına girer[1]. Trabzon gibi eğimli arsaların çok olduğu yerlerde TAKS'ı yalnızca zemin kat planına bakarak hesaplamak bu yüzden yanıltıcı olabilir.
TAKS ile emsal (KAKS) farkı
TAKS yapının parsele ne kadar yayılacağını, emsal ise toplam ne kadar inşaat yapılabileceğini sınırlar. 500 m²'lik bir parselde TAKS 0,30 ve emsal 1,20 ise taban alanı en fazla 150 m², toplam kat alanı en fazla 600 m² olur; bu da kabaca dört katlık bir yapı demektir. Kendi değerlerinizle denemek için İmar / Emsal Hesaplayıcı.
Sıkça sorulan sorular
TAKS ne demek?
TAKS, taban alanı kat sayısıdır: yapının parselde kapladığı taban alanının parsel alanına oranı. TAKS 0,30 olan 500 m²'lik parselde taban alanı en fazla 150 m² olur.
TAKS nasıl hesaplanır?
Parsel alanı TAKS değeriyle çarpılır: 600 m² × 0,25 = 150 m² azami taban alanı. Değeri parselin imar durum belgesinden öğrenirsiniz.
TAKS'a bodrum kat dahil mi?
Eğimli arazide zeminin üzerinde kalan bodrum katlar, zemin kat izdüşümüyle birlikte TAKS hesabına girer (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 4).
Kaynaklar
Bu terimin geçtiği yazılar
- Ev/Villa Yaptırmadan Önce: 8 Adımlık Kontrol Listesi
- Trabzon'da Arsa Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? 8 Maddelik Kontrol Listesi
- İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? e-Devlet ve Belediyeden Adım Adım
- Eğimli Arsaya Ev Yapmak: Karadeniz Topoğrafyasında Mimari Çözümler
- İstinat Duvarı Nedir, Ne Zaman Gerekir, Maliyeti Neye Bağlı?
- Kat Karşılığı İnşaat Nedir? Arsa Sahipleri İçin Avantaj ve Riskler