Mimari Terim

Yapı Denetimi

Bir inşaatın projeye ve yönetmeliklere uygun yürütüldüğünü saha ziyaretleriyle kontrol eden, yasal olarak zorunlu üçüncü taraf denetim hizmeti. Bedeli yapı sahibi tarafından karşılanır ama doğrudan denetim firmasına değil, resmi bir emanet hesabına yatırılır. Bu, denetimin bağımsızlığını korumak için tasarlanmış bir mekanizmadır.

İngilizce ve Arapça karşılığı:Construction Supervision (Yapı Denetim)·الإشراف الفني على البناء

Bedeli kim öder, nasıl yatırılır?

Yapı denetim hizmet bedelini yapı sahibi karşılar, ama parayı doğrudan denetim firmasına ödemez: bedel ilgili ilin muhasebe biriminde (defterdarlık veya mal müdürlüğü) açılan emanet nitelikli bir hesaba yatırılır ve firma hakedişini bu hesaptan alır^[1]. Bu mekanizma, denetimin ücreti ödeyen taraftan bağımsız kalmasını amaçlar.

Bedel oranları

Yapı Denetimi Hakkında Kanun madde 5'e göre hizmet bedeli, yapı yaklaşık maliyetinin inşaat alanına göre bir yüzdesidir: 1.000 m²'ye kadar %1,75, 1.001-50.000 m² arasında %1,5, 50.000 m²'den büyük yapılarda %1,25^[1]. 500 m²'ye kadar yapılarda denetim kuruluşunu yapı sahibi seçer ve %1,75'lik oran %3,50'ye kadar artırılabilir; yapım süresi bir yılı aşarsa oran her yıl için %5 artırılır^[1]. Oranlar 5 Aralık 2024 tarihli, 7534 sayılı Kanunla değişti.

Sözleşme neden ruhsattan önce?

Ruhsat başvurusu için yetkili bir yapı denetim kuruluşuyla hizmet sözleşmesi imzalanması gerekir; inşaat alanı 500 m²'den büyük yapılarda sözleşme, elektronik ortamda belirlenen en fazla iki kuruluştan biriyle yapılır^[1]. Ayrıntılar için yapı denetim ücretini kim öder ve yapı ruhsatı süreci yazılarımıza bakın.

Sıkça sorulan sorular

Yapı denetim bedelini kim öder?

Yapı sahibi öder; ancak bedel doğrudan denetim firmasına değil, ilgili ilin muhasebe birimindeki emanet hesabına yatırılır.

Yapı denetim bedeli yüzde kaçtır?

Yapı Denetimi Hakkında Kanun madde 5'e göre yapı yaklaşık maliyetinin 1.000 m²'ye kadar %1,75'i, 1.001-50.000 m² arasında %1,5'i, daha büyük yapılarda %1,25'idir.

Yapı denetim sözleşmesi ne zaman yapılır?

Yapı ruhsatı başvurusu için yetkili bir yapı denetim kuruluşuyla hizmet sözleşmesi imzalanması gerekir; 500 m²'ye kadar yapılarda kuruluşu yapı sahibi belirler.

Kaynaklar

Yapı Denetimi Hakkında Kanun (4708), madde 2 ve 5 (denetim, hizmet bedeli ve sözleşme)