Mimari Terim

Kat Mülkiyeti

Bir binanın bağımsız bölümleri üzerinde kurulan mülkiyet hakkı (Kat Mülkiyeti Kanunu madde 2). Bina tamamlanmadan, ileride kat mülkiyetine dönüşmek üzere arsa üzerinde kurulan hakka kat irtifakı denir. Her bağımsız bölüme arsadan bir ortak mülkiyet payı, yani arsa payı tahsis edilir.

İngilizce ve Arapça karşılığı:Condominium Ownership (Kat Mülkiyeti)·ملكية الطوابق (Kat Mülkiyeti)

Kat irtifakı ile kat mülkiyeti

Kat Mülkiyeti Kanunu madde 1'e göre tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu, dükkân, mağaza, mahzen, depo gibi ayrı ayrı kullanılmaya elverişli bölümleri üzerinde bağımsız mülkiyet hakları (kat mülkiyeti) kurulabilir. Yapılmakta olan ya da ileride yapılacak yapının bu nitelikteki bölümleri üzerinde ise, yapı tamamlandıktan sonra kat mülkiyetine geçilmek üzere arsa maliki tarafından irtifak hakları (kat irtifakı) kurulabilir^[1].

Arsa payı ve ortak yerler

Madde 2'ye göre bağımsız bölüm dışında kalıp korunma ve ortaklaşa kullanmaya yarayan yerler ortak yerdir; arsa payı ise arsanın bağımsız bölümlere tahsis edilen ortak mülkiyet payıdır^[1]. Madde 3'e göre kat mülkiyeti, arsa payı ve ortak yerlerle bağlantılı özel bir mülkiyettir; arsa payları bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüğüne göre hesaplanan değerleriyle orantılı tahsis edilir. Orantılı değilse her kat maliki veya kat irtifakı sahibi arsa paylarının yeniden düzenlenmesi için mahkemeye başvurabilir; tahsis edilen pay, bölümün değerindeki sonraki artış ya da azalış nedeniyle değiştirilemez (madde 44 saklıdır)^[1].

İskânla kat mülkiyetine geçiş

Kat irtifakı, yapının tamamı için düzenlenecek yapı kullanma izin belgesine dayalı olarak kat mülkiyetine resen çevrilir; bu işlem arsa malikinin ya da kat irtifakına sahip ortak maliklerden birinin istemiyle de yapılabilir (md. 3)^[1]. Yani yapı kullanma izni (iskân) olmadan daireler kat mülkiyetine geçemez. Kat karşılığı inşaatlarda bu geçiş önemlidir; ayrıntı için kat karşılığı inşaat nedir yazımıza bakın.

Sıkça sorulan sorular

Kat irtifakı ile kat mülkiyeti arasındaki fark nedir?

Kat mülkiyeti tamamlanmış yapının bağımsız bölümleri üzerinde kurulur (Kat Mülkiyeti Kanunu md. 1). Kat irtifakı ise yapılmakta olan ya da ileride yapılacak yapının bölümleri üzerinde, yapı tamamlandıktan sonra kat mülkiyetine geçilmek üzere kurulur.

Arsa payı nedir?

Arsanın, bağımsız bölümlere tahsis edilen ortak mülkiyet payıdır (md. 2). Pay, bölümlerin konum ve büyüklüğüne göre hesaplanan değerleriyle orantılı tahsis edilir (md. 3).

Kat irtifakı ne zaman kat mülkiyetine dönüşür?

Madde 3'e göre kat irtifakı, yapının tamamı için düzenlenen yapı kullanma izin belgesine dayalı olarak kat mülkiyetine resen çevrilir; arsa malikinin veya irtifaka sahip ortak maliklerden birinin istemiyle de yapılabilir.

Kaynaklar

Kat Mülkiyeti Kanunu (634), madde 1, 2 ve 3 (kat mülkiyeti, kat irtifakı, arsa payı)