Apartmanlarda Asansör Zorunluluğu: Kaç Kattan İtibaren Gerekir?
Asansör zorunluluğu tek bir eşiğe değil, kat sayısına göre kademeli olarak değişen bir yönetmelik mantığına dayanıyor. 3 kattan itibaren asansör boşluğu, 4 kattan itibaren asansörün kendisi, belirli bir büyüklükten sonra da ikinci bir asansör gerekiyor.
Karar akışı
Binanızda asansör zorunlu mu?
Binada yalnızca tek bir bağımsız bölüm mü var (müstakil tek konut)?
Evet: Asansör zorunlu değil; isterseniz yapabilirsiniz (madde 34/1).
Bodrum dahil kaç kat? Bodrum; içinde bağımsız bölüm, eklenti ya da teknik hacimler dışında bir ortak alan varsa sayılır.
1 ya da 2: Asansör zorunlu değil, ama yapılabilir (madde 34/1).
3: Asansör yeri bırakmak zorunlu; asansörü kurmak zorunlu değil (madde 34/1).
Bina imar planına göre 10 kat ya da daha yüksek mi, veya zemin kat üzerinde 20'den fazla konut bağımsız bölümü var mı?
Evet: En az 2 asansör zorunlu. Biri elektrik kesildiğinde zemin kata inip kapılarını açabilmeli, yangına dayanıklı olmalı ve kesintisiz güç kaynağından beslenmeli (madde 34/4). 10 kat ve üzeri binada biri ayrıca yük ve sedye taşımaya uygun olmalı (madde 34/5).
Hayır: Asansör tesisi zorunlu (madde 34/1). Tek asansörde kabinin dar kenarı en az 1,20 m, alanı en az 1,80 m², kapının net geçişi en az 0,90 m olmalı (madde 34/2).
Bu akış konut binaları içindir. Umumi binalarda madde 34/4 ayrıca uygulanır.
"Asansör zorunlu mu?" sorusunun cevabı, binanın kaç katlı olduğuna göre kademeli olarak değişir. Tek bir eşik değil, üç farklı eşikten oluşan bir mantık söz konusudur.
3 kat: asansör boşluğu zorunlu
Bodrum dahil kat adedi 3 olan binalarda asansörün kendisi henüz zorunlu değildir, ama ileride eklenebilmesi için mimari projede bir asansör boşluğu bırakılması zorunludur (madde 34/1)[1]. Bu karar, sonradan asansör ekleme ihtiyacı doğduğunda büyük fark yaratır.
4 kat ve üzeri: asansörün kendisi zorunlu
Bodrum dahil kat adedi 4 ve daha fazla olan binalarda asansör tesisi zorunludur (madde 34/1)[1]. Bodrum kat; içinde bağımsız bölüm, eklenti ya da ısı merkezi, su deposu gibi teknik hacimler dışında bir ortak alan varsa kat adedine sayılır. Tek bağımsız bölümlü konutlar, yani müstakil tek ev, bu zorunluluğun dışındadır. Bu eşik, mimari projenin daha ilk aşamasında kat planına dahil edilmesi gereken bir gerekliliktir. Sonradan eklemek, hem maliyetli hem de plan şemasını büyük ölçüde değiştiren bir müdahaledir.
10 kat / 20 bağımsız bölüm: ikinci asansör zorunlu
10 kat ve üzeri binalarda veya zemin kat üzerinde 20'den fazla bağımsız bölüm bulunan yapılarda en az iki asansör yapılması gerekir. Bu asansörlerden en az biri, elektrik kesildiğinde zemin kata inip kapılarını açacak şekilde, yangına dayanıklı ve kesintisiz güç kaynağından beslenen tipte olmalı (madde 34/4)[1]. Çok katlı bir proje planlıyorsanız bu eşiği, arsanızın imar durumuna göre kaç kat yapabileceğinizi hesaba katarak baştan planlamak gerekir.
Asansör kararının plan şemasına etkisi
Asansör kuyusu, yalnızca teknik bir gereklilik değil; merdiven kovası, ortak koridor genişliği ve daire giriş kapılarının konumuyla birlikte düşünülmesi gereken bir plan kararıdır. Kat planı olgunlaştıktan sonra asansör eklemeye çalışmak, çoğu zaman ortak alan verimliliğini düşürür.
MEEZ Mimarlıkta süreç
Apartman ve konut projelerinde asansör gerekliliğini kat adedi netleşir netleşmez plan şemasına dahil ediyor, ortak alan ve daire verimliliğini bu karara göre optimize ediyoruz.
Kaynaklar
- [1]Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, madde 34 (asansörler). Resmî Gazete, 3 Temmuz 2017, sayı 30113; madde 34/1 en son 1 Temmuz 2026 tarihli, 33297 sayılı Resmî Gazete ile değiştiSon kontrol: 29 Eylül 2026
Sıkça Sorulan Sorular
Kaç kattan itibaren asansör zorunlu?
Bodrum dahil kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılması, 4 ve daha fazla olan binalarda asansör tesisi zorunludur (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği madde 34/1). Tek bağımsız bölümlü konutlar bu zorunluluğun dışındadır.
Hangi binalarda 2 asansör gerekir?
10 kat ve üzeri binalarda veya zemin kat üzerinde 20'den fazla bağımsız bölüm (konut) bulunan yapılarda en az iki asansör yapılması zorunludur (madde 34/4).
Asansör boşluğu bırakılan ama asansör yapılmayan bir bina yönetmeliğe aykırı mı?
3 katlı bir binada asansör boşluğu bırakmak yeterlidir, asansörün fiilen monte edilmesi o eşikte zorunlu değildir. Asansörün kendisi 4 kattan itibaren zorunlu hale gelir.
