Mimari Terim

Kıyı Kenar Çizgisi

Kıyı Kanunu'nun tanımladığı, su hareketlerinin oluşturduğu kumsal/kayalık alanların kara yönündeki doğal sınırı. Kıyı çizgisinden (denizle karanın o anki temas noktası) farklıdır. Bir arsanın bu çizgiye olan mesafesi üzerine ne yapılabileceğini doğrudan belirler; dar/yüksek kıyılarda (falez gibi) şevin üst sınırı esas alınır.

İngilizce ve Arapça karşılığı:Coastal Edge Line·خط حرم الساحل

Kıyı, kıyı kenar çizgisi ve sahil şeridi

Kıyı çizgisi, taşkın durumları dışında suyun karaya değdiği çizgidir. Kıyı kenar çizgisi ise su hareketlerinin oluşturduğu kumluk, çakıllık, kayalık gibi alanların kara yönündeki doğal sınırıdır; ikisinin arasındaki alana kıyı denir[1]. Kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak en az 100 metrelik kuşak sahil şerididir[1]. Dar ve yüksek kıyılarda çizgi şevin ya da falezin üst sınırından geçer[2].

İlk 50 metre ve 100 metre kuralı

Sahil şeridinde yapılacak yapılar kıyı kenar çizgisine en fazla 50 metre yaklaşabilir; aradaki alan yalnızca yaya yolu, gezinti, dinlenme, seyir ve rekreasyon amacıyla düzenlenebilir[1]. Uygulama imar planı bulunmayan sahil şeridinde bu mesafeler içinde hiçbir yapı yapılamaz[1]. Kıyının kendisinde de kural olarak yapı yapılamaz; istisna, imar planı kararıyla yapılan iskele, liman gibi kamu yararına yapılardır[1].

Çizgiyi kim belirler?

Kıyı kenar çizgisini valiliğin kurduğu komisyon belirler, çizgi Bakanlık onayıyla yürürlüğe girer; henüz belirlenmediği bir yerde talep edilirse üç ay içinde belirlenmesi zorunludur[1]. Arsanızın çizgiye göre konumunu ilgili belediyeden ya da onaylı kıyı kenar çizgisi haritasından öğrenebilirsiniz. Ayrıntılı rehber için kıyı kenar çizgisi yazımız.

Sıkça sorulan sorular

Kıyı kenar çizgisinin ilk 50 metresinde ne yapılabilir?

Yalnızca yaya yolu, gezinti, dinlenme, seyir ve rekreasyon amaçlı düzenleme yapılabilir; sahil şeridindeki yapılar çizgiye en fazla 50 metre yaklaşabilir (Kıyı Kanunu md. 5).

Kıyı kenar çizgisinde 100 metre kuralı nedir?

Kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde en az 100 metrelik kuşak sahil şerididir (Kıyı Kanunu md. 4); bu kuşakta yapılaşma sahil şeridi kurallarına tabidir.

Kıyı çizgisi ile kıyı kenar çizgisi aynı şey mi?

Hayır. Kıyı çizgisi suyun karaya değdiği çizgidir; kıyı kenar çizgisi ise su hareketlerinin oluşturduğu kumluk, kayalık gibi alanların kara yönündeki sınırıdır. Aradaki alana kıyı denir.

Kaynaklar

  1. 3621 sayılı Kıyı Kanunu, madde 4, 5, 6, 8 ve 9
  2. Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik, madde 4 (kıyı kenar çizgisi tanımı)

Bu terimin geçtiği yazılar