Yönetmeliğe göre oda kapısı en az 90 cm, daire giriş kapısı en az 100 cm, bina girişi en az 150 cm genişlikte ve en az 210 cm yükseklikte olmalı. Pencerede denizlik yüksekliği ve korkuluk kuralıyla birlikte.
Kapı ve pencere ölçüleri projede genellikle "zaten standarttır" diye atlanır. Yanlış seçildiğinde ise bunu iki yerde görürsünüz: eşya taşırken ve her gün kullanırken. Kapı ölçüsü artık bir alışkanlık konusu da değil: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği madde 39, 13 Ağustos 2025'te değişti ve bütün kapılar için alt sınır koyuyor.
Kapı ölçüleri
| Kapı | Yönetmelik: net genişlik | Yönetmelik: yükseklik |
|---|---|---|
| Oda kapısı ve diğer mahaller (banyo, WC dahil) | en az 90 cm | en az 210 cm |
| Daire (bağımsız bölüm) giriş kapısı | en az 100 cm | en az 210 cm |
| Bina giriş kapısı | en az 150 cm; çift kanatlıysa bir kanat en az 100 cm | en az 210 cm |
| Balkon kapısı (3'ten fazla, 10'dan az katlı binada her dairenin en az bir balkonu) | en az 90 cm | en az 210 cm |
Tablo Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği madde 39'dan[1]. Kapılarda eşik yapılamaz (madde 39/2). Ölçüler net (temiz) genişlik, yani kapıdan geçilen açıklık; kanat ölçüsüyle karıştırmayın.
Bu yazının önceki hâlinde oda kapısı için 80-90 cm, banyo kapısı için 70-80 cm, daire giriş kapısı için 90-100 cm yazıyordu. Madde 39'un güncel metnini okuyup düzelttik.
Yönetmeliğin 90 cm'yi alt sınır yapmasının pratik karşılığı da var: daha dar bir kapıdan çamaşır makinesi, çift kişilik somya ya da tekerlekli sandalye geçirmek zorlaşır. Proje aşamasında bu bir çizgi; taşınma günü fark edilirse kapı kasasını sökmek demek.
Pencere ölçüleri ve konumlandırma
Pencerede genişlik ve yükseklik kadar, camın zeminden ne kadar yukarıda başladığı da önemli. Buna denizlik (parapet) yüksekliği deniyor ve odanın ne için kullanıldığına göre değişiyor:
| Mekân | Önerdiğimiz denizlik yüksekliği | Neden |
|---|---|---|
| Oturma odası / yatak odası | 90–100 cm | Oturunca veya yatınca dışarısı görünsün. Denizlik 90 cm'nin altındaysa yönetmelik en az 110 cm yüksekliğinde korkuluk istiyor (madde 38/1) |
| Mutfak | Tezgah üstü (~90 cm) | Pencere tezgahın çalışma alanını kesmesin |
| Banyo | 150 cm ve üzeri | Mahremiyet; alternatifi buzlu veya mat cam |
Pencerenin toplam alanının oda tabanına oranı ayrı bir konu. Bunu kendi pratik kuralıyla birlikte Pencere / Cephe Oranı Hesaplayıcı aracımızda deneyebilirsiniz.
Islak hacimde mekanik havalandırma yoksa havalandırma penceresi net en az 30 × 30 cm olmalı (madde 39/6). Pencerelerde Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğine ve TSE standartlarına uyulur (madde 39/3).
Korkuluk ve cam güvenliği
Pencere ve balkonlarda düşme riskine karşı madde 38 ve 39 şunları şart koşar[1]:
- Balkon, teras ve galeri boşluğu kenarlarında, ayrıca bulunduğu katın taban döşemesinden itibaren kotu 0,90 m'den az olan pencere boşluklarında, döşeme kotundan en az 1,10 m yüksekliğe kadar korkuluk yapılır (md. 38/1).
- Korkuluk kırılmaz ya da kırıldığında dağılmayan malzemeden, insan çarpması dâhil tasarım yüklerini karşılayacak taşıyıcı sistemle yapılır (md. 38/3).
- Korkuluk boşluklarından, yük altındaki deformasyon dâhil, en fazla 10 cm çapında geçişe izin verilir (md. 38/4).
- Atriumlu, galeri boşluklu veya iç bahçeli binalarda bu mekânlara bakan pencere ve camekânların camları, kırıldığında dağılmayan özellikte olmak zorundadır (md. 39/7).
Konuma ve kullanıma bağlı kurallar
- Bitişik ve blok nizamda komşu parsel sınırı üzerindeki bitişik duvarlarda pencere ve kapı açılamaz (md. 39/4).
- Bodrum katlarda gün ışığı ve havalandırma için açılan pencerelerde sel, taşkın ve su baskınına karşı tedbir alınır; bu pencereler zemin seviyesinden en az 10 cm yukarıdan başlar (md. 39/8).
- Eşik zorunluysa engellilerin hareketini ve yangın çıkışlarını engellemeyecek önlemler alınır (md. 39/2).
- Döner kapı, belirtilen ölçülerdeki normal kapıların yanında ek olarak yapılabilir; yaşlılar için bina giriş kapıları cepheden malzeme, renk veya desen farkıyla ayırt edilir (md. 39/1-ç ve d).
Neyi kapsamaz
Kapı ölçüleri yönetmelikten, denizlik yükseklikleri bizim önerimizden. Yangın kaçış kapıları, erişilebilirlik mevzuatının bütün gereklilikleri ve ısı yalıtımı ile cam türü seçimi bunların dışında; onlar projeye özel, ayrı teknik konular.
Komşu ölçüler
Kapı ve pencere kararı çevresindeki mekânlarla birlikte verilir: banyo ve ıslak hacim ölçüleri, minimum oda ölçüleri, merdiven basamak ölçüleri ve mutfak dolabı ölçüleri.
Kaynaklar
- [1]Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, madde 38 (korkuluklar) ve madde 39 (kapı ve pencereler). Resmî Gazete, 3 Temmuz 2017, sayı 30113; madde 39 en son 13 Ağustos 2025 tarihli, 32985 sayılı Resmî Gazete ile değiştiSon kontrol: 29 Eylül 2026
Sıkça Sorulan Sorular
Oda kapısı en az kaç cm olmalı?
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği madde 39/1-c'ye göre oda, banyo ve WC gibi diğer mahallerin kapılarının net (temiz) genişliği en az 90 cm, daire giriş kapısının en az 100 cm olmalı. Net genişlik kasa ve kanat hariç, geçilen açıklıktır.
Kapı yüksekliği en az kaç cm olmalı?
Madde 39/1-a'ya göre bütün yapılarda kapı yüksekliği 2,10 m'den az olamaz. Kapılarda eşik yapılamaz (madde 39/2); zorunluysa engellilerin hareketini ve yangın çıkışını engellemeyecek önlem alınır.
Pencere korkuluğu ne zaman gerekir?
Madde 38/1'e göre bulunduğu katın taban döşemesinden itibaren kotu 0,90 m'den az olan pencere boşluklarında, döşeme kotundan en az 1,10 m yüksekliğe kadar korkuluk yapılır. Korkuluk boşluklarından en fazla 10 cm çapında geçişe izin verilir (madde 38/4).
